bugüne geldiğimizde, çocukluğumuza ilişkin temel paradigmaların köklü değişikliklere uğradığını söylemek mümkün. bununla birlikte entelektüel durumumuzdaki gelişmeler paralelinde ve çeşitli yaşantılarımızın da desteği ile karşı duruşlarımızı yeniden belirledik.
bizde bu gelişmeler olmasına ve hatta bazılarının tarihin sonunun işaret etmesine karşın, dünya genelinde bir takım temel kabullere bağlı mücadelelerin, hala sürekliliğini koruduğunu söylemek olası. sporun karşıtlıkları izale eden bir rekabet alanı olduğu sıklıkla dillendirilmesine rağmen, geçmişten bugüne spor; asla sadece spor olarak kabul edilmemiştir. nitekim spor; bir yarışma, rekabet alanı olmaklığıyla neticede kazanan ve kaybeden tarafları yaratan bir etkinliktir. gerek bireysel ve gerekse toplumsal düzeyde, kazanmanın gururu ve sevinci karşısında, yenilginin mahcubiyetinin ve üzüntüsünün asla kabul görmediği açıktır.
futbolun diğer bütün spor dallarından çok daha fazla seyirci topladığı ve nihayet fanatik yarattığı su götürmez bir gerçektir. birçok kere toplumsal bakışın yönlendirilmesinde, futbola araçsal bir rol yüklendiği bilinmektedir. bununla birlikte futbol, kendi çemberinde ciddi bir ticari ve buna bağlı olarak prestij alanı olarak da farklılaşan bir spor dalı olarak kabul görmektedir. ve nihayet futbolun siyasi bir mücadele alanı olarak kabul edilebilirliği, gerek soğuk savaş döneminin belirgin stratejik hamlelerine ve gerekse daha sonraki süreçlerde karşılaşılan ciddi örneklere bakılarak ileri sürülebilmektedir. (konuyla alakalı daha fazla bilgi için bakınız: "futbol asla sadece futbol değildir; ithaki yayınları, 2003")
2010 dünya kupası avrupa elemelerinde ermenistan milli futbol takımıyla milli futbol takımımızın yapacağı karşılaşma öncesinden epeyi spekülasyon yapıldı ve yapılmaya devam etmekte. maça gidilip gidilmemesinden, maçın sonucunun ifade edeceği anlama kadar birçok tartışma yürütüldü ve yürütülmeye de devam edilmektedir. burada özellikle milli takım teknik yöneticisi fatih terim beyefendinin sözleri dikkatimizi çekti ve bu yazıya temel oluşturdu. buna göre fatih hoca; "grubumuzda ermenistan, estonya, bosna-hersek, belçika ve ispanya gibi takımlar var. biz cumartesi günü ermenistan ile başlıyoruz. bu iki ülke arasında (a) kategorideki ilk maç. bu açıdan önemli. zaten gruplara baktığımızda da ilk maçların her zaman önemli olduğunu ayrıca görüyoruz. rakibimizin de bu maça ayrı bir motivasyonla hazırlanacağı bir gerçek. bu bizim için sadece bir futbol maçı, savaş değil. tarihin yükünü omzumuzda da taşıyamayız bu maç öncesi. biz futbolcular çabuk düşünürüz, çabuk uygularız, çabuk oynamayı severiz. ama tarihin yükünü omzumuza almaya kalkarsak, bu bizi maalesef yavaşlatır. yavaşlattığı gibi oyunumuzu da bozar. ay-yıldızlı formayı dünyanın her yerinde temsil ettik ve bundan sonra da edeceğiz, ancak siyasi konularla fazla ilgilenmiyoruz" dedi.
buradaki sakin duruşu ve toplumsal gerilimleri azaltmaya dönük sağduyulu yaklaşımı görüyor ve takdirle karşılamak gerekir. hiç kimsenin, milli takımlar teknik direktöründen savaş çığlıkları atmasını beklemeye hakkı yok elbette. ancak futbolun, kendisinden çok daha fazla şey ifade ettiğini kabul edenlerin, bu cılız açıklamadan çok daha fazlasını duymaya istekli olduklarını söylemek de olası. milli takımımızın küresel düzeyi ortadadır. futbolcularımızın dünya genelindeki dolanımları, her geçen gün artmakta ve takdirle karşılanmaktadır. ülkemizin bulunduğu coğrafyadaki politik pozisyonunu da tekrar tekrar dillendirmeye gerek yoktur.
ancak futbol oyununu sadece bir oyun olarak görmeyen insanların milli takımlar teknik direktöründen yukarıdaki açıklamadan fazlasını bekleme hakkı vardır. maçın kazanılmasının, milletimiz için sıradan bir olay olmadığı, daha yaz başında yapılan avrupa kupası maçları sonunda görülmüş ve o dönemki sahneler zihinlerimizde canlılığını hala korumaktadır.
futbol; birçokları tarafından, hayatın kötü giden süreçlerinden bir anlık da olsa sıyrılmanın vasıtası olarak görülebilmektedir. bununla birlikte sosyal kaynaşmanın, bütünlüğün tesis edilmesi noktasında futbolun göz ardı edilemez bir role sahip olduğu da açıktır. bu nedenle futbolu sosyal süreçlerden bir anda silkip atmak olası görünmemektedir. kimsenin milli takımdan, "tarihin yükünü omuzlaması, tarihin problemli alanlarını teslim alması" yönelimli bir beklentisi bulunmamaktadır. ancak ermenistan karşısında alınacak bir mağlubiyetin, toplumsal planda neler ifade edebileceğini ve yansımalarının neler olabileceğini sanıyorum herkes öngörebilmektedir.
futbola siyaset ve/veya şiddetin karıştırılmaması elbette temel arzumuzdur. ancak bu türden çekinceleri aklımızın bir kenarında tutarak, milli duruşumuzun futbol bahsinde bir göstergesi olarak milli takımlar teknik direktörümüzün, ayakları çok daha yere basan ve futbolu basit bir yarış olarak gören açıklamasından daha fazlasını, futbolu seven insanlar olarak -öyle sanıyorum ki- hepimiz hak etmekteyiz.
bütün bunlardan sonra futbolun kendisinden mutlaka çok daha fazla şey olduğunu söylemek gerekmez mi?
ters köşe / oktay buğra koç
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder